Nartus, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından “267 nolu ÇED Yeterlilik Belgesi” ne sahip yetkilendirilmiş bir kuruluştur.
nartus, başta enerji sektörü olmak üzere gıda, tarım, sanayi, endüstri ve altyapı sektörlerinde çok sayıda projede aktif olarak yer almıştır.
Nartus, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu kapsamında, gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmalarını kapsayan raporlama hizmetini gerçekleştirmektedir.
“Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. Ancak bu durum söz konusu teşvik, onay, izin ve ruhsat süreçlerine başvurulmasına engel teşkil etmez.
“ÇED Olumlu” kararı alınmaksızın başlanan faaliyetler Bakanlıkça, “ÇED Gerekli Değildir” kararı alınmaksızın başlanan faaliyetler ise mahallin en büyük mülki amiri tarafından süre verilmeksizin durdurulur. “ÇED Olumlu” ya da “ÇED Gerekli Değildir” kararı alınmadıkça yatırıma ilişkin durdurma kararı kaldırılmaz. “ÇED Olumlu” ya da “ÇED Gerekli Değildir” kararı alınmaz ise, yatırımcı faaliyet alanını eski haline getirmekle yükümlüdür. 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili hükümlerine göre işlem tesis edilir.
“ÇED Olumlu” kararı ya da “ÇED Gerekli Değildir” kararı verildikten sonra, proje sahibi tarafından nihai ÇED Raporu veya Proje Tanıtım Dosyasında taahhüt edilen hususlara uyulmadığının tespit edilmesi durumunda söz konusu taahhütlere uyulması için projeyle ilgili Bakanlıkça/valilikçe bir defaya mahsus olmak üzere ve bir yılı aşmamak üzere süre verilebilir. Bu süre sonunda taahhüt edilen hususlara uyulmaz ise yatırım durdurulur. Yükümlülükler yerine getirilmedikçe durdurma kararı kaldırılmaz. 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili hükümlerine göre işlem tesis edilir.
Nartus, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında “Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Projelere”, ÇED uygulanmasının gerekli olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğunun belirlenmesi üzerine raporlama hizmetini gerçekleştirmektedir.
Çevresel Etki Değerlendirmesinin gerekli olup olmadığının araştırılması amacıyla Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlar tarafından; ek-4’e göre hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası, proje sahibince Proje Tanıtım Dosyasında ve eklerinde yer alan bilgi ve belgelerin doğru olduğunu belirtir taahhüt yazısı ve imza sirküleri ile Bakanlık tarafından belirlenen başvuru bedelinin ödendiğine dair belge Bakanlığa sunulur.
akanlık on beş (15) iş günü içinde inceleme ve değerlendirmelerini tamamlar. Proje hakkında “ÇED Gereklidir” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararını beş (5) iş günü içinde verir, kararı Valiliğe, proje sahibine ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara bildirir. Valilik, bu kararı askıda ilan ve internet aracılığıyla halka duyurur.
“ÇED Gereklidir” kararı verilen projeler için bir (1) yıl içerisinde Bakanlığa başvuru yapılmaması durumunda karar geçersiz sayılır.
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, European Bank for Reconstruction and Development (EBRD), 1991 yılında kurulmuş olan uluslararası finans kurumudur.
Uluslararası Finans Kurumu IFC (International Finance Corporation), 1956 yılında Dünya Bankası Grubu’nun özel sektör kolu olarak kurulmuştur. Kurumun amacı, gelişmekte olan ülkelerde özel sektörün gelişimini teşvik etmek için yatırım, danışmanlık ve varlık yönetimi hizmetleri sunmak; yoksulluğun azaltılması için, özel sektörün yeni iş alanları yaratmalarını sağlayarak, istihdam düzeyini ve yaşam standartlarını arttırıcı projeler üretmektir.
Uluslararası ÇSED sürecindeki birinci aşama, beklenen çevresel riskler (Eşitçilik Prensibi 1 ve IFC eleme “screening” kriteri) doğrultusunda Proje kategorizasyonunun veya “eleme”/ “screening”inin yapılmasıdır. Projeler azalan çevresel ve sosyal duyarlılık sırasına göre A, B veya C olarak sınıflandırılır. Eleme “screening” aşamaları aşağıdaki temel adımlardan oluşur:
– Proje bileşenlerinin ve faaliyetlerin belirlenmesi
– Çevresel ve sosyal mevcut durum koşulları ve mesleki uzmanlık bazında olası fiziksel, ekolojik ve insan alıcıların belirlenmesi
– İlgili ulusal ve uluslararası kanuni gerekliliklerin belirlenmesi ,
Ülkemiz sınırları dahilinde Çevre Mevzuatına göre yükümlülüklerini yerine getiren yatırımcılar, daha sonra planladıkları projeleri için gerekli olan finans kaynağı açısından EBRD ve IFC’ ye başvuruda bulunabilmektedirler. Özellikle enerji yatırımları finansının sağlanmasında bu iki kuruluş etkin rol oynamaktadır.
Genel çerçevede Çevre Uyum Paketi olarak nitelendirilebilecek EBRD ve IFC, çevresel duyarlılığı ön plana alarak yatırımın desteklenmesinde önemli paya sahiptir.
NARTUS, IFC ve EBRD süreçleri kapsamında bilgi ve deneyimi ile tüm süreçte aktif olarak yer almaktadır. Örnek çalışma konuları,
• Taslak Çerçeve Analiz Raporları
• Paydaş Katılım Toplantıları
• Risk Analizleri
• Biota İzleme Raporları
• Sonuç ve Nihai Raporlamalardır.
Gerek Ulusal mevzuat kapsamında, gerekse uluslararası finas kuruluşları tarafından finance edilen yatırımlarda, yatırımın inşaat öncesi, inşaat ve işletme aşamalarında çevresel ve sosyal yükümlüüklerinin tyerine getirilmesinin izlenmesi ve/veya bu kapsamda gerekli yükümlülükler konusunda müşavirlik hizmeti verilmesine ilişkin süreçtir.
Halen Nartus uhdesinde devam 40’dan fazla yatırım projesine izleme ve kontrol müşavirliği hizmeti verilmektedir.